sekretariat@kancelaria-myszczyszyn.pl

+48 609 837 704

55-200 Oława

Kancelaria Radcy Prawnego
Małgorzata Myszczyszyn 
NIP: 912 166 64 35

               Dnia 16.04.2026r TSUE wydał wyroki w trzech sprawach (zainicjowanych pytaniami prawnymi Sądów polskich) dot kwestii przedawnienia roszczeń banku wobec konsumenta: 

W sprawie C-752/24 (Jangielak) Trybunał stwierdził, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie takiemu podejściu, zgodnie z którym bank może skutecznie dochodzić zwrotu kapitału także wtedy, gdy wystąpił z pozwem jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy o nieważność umowy.

A zatem bank, aby przerwać bieg przedawnienia, może pozwać konsumenta o zwrot kapitału, zanim jeszcze zakończy się proces o unieważnienie umowy wytoczony przez klienta. TSUE stwierdził, że takie działanie banku jest dopuszczalne, o ile sąd krajowy zapewni, że nie utrudni to nadmiernie konsumentowi dochodzenia jego praw.

Jednocześnie TSUE wskazał, że sąd powinien rozważyć zawieszenie procesu banku do czasu rozstrzygnięcia kwestii nieważności umowy oraz dbać, by koszty sądowe nie zniechęcały konsumenta do walki o swoje prawa.

W sprawie C-901/24 (Falucka) Trybunał stwierdził, że oświadczenie konsumenta o świadomości skutków nieważności umowy może mieć znaczenie dla oceny biegu przedawnienia roszczenia banku.

Zdaniem TSUE jeśli konsument w trakcie procesu o unieważnienie umowy złoży oświadczenie, że jest świadomy obowiązku zwrotu otrzymanych pieniędzy, może to zostać uznane za uznanie długu. TSUE uznał, że prawo Unii nie zabrania takiej interpretacji przepisów krajowych.

Trybunał podkreślił, że zapobiega to sytuacji, w której roszczenie banku o zwrot kapitału przedawnia się, zanim umowa zostanie prawomocnie unieważniona, co chroni bank przed stratą kapitału i zapobiega „bezpodstawnemu wzbogaceniu” konsumenta. Zauważył też, że ochrona prawa unijnego nie może prowadzić do tego, że konsument niesłusznie się wzbogaci.

W sprawie C-753/24 (Rzepacz) Trybunał uznał, że prawo UE nie wyklucza krajowych rozwiązań pozwalających sądowi – w wyjątkowych sytuacjach – pominąć przedawnienie roszczenia banku, jeżeli przemawiają za tym względy słuszności.

A zatem sąd może wyjątkowo nakazać konsumentowi zwrot kapitału, nawet jeśli roszczenie banku jest formalnie przedawnione, kierując się względami słuszności. Trybunał podkreślił, że przepisy krajowe pozwalające na nieuwzględnienie upływu przedawnienia w wyjątkowych sytuacjach są zgodne z prawem UE. Sąd musi jednak opierać się na obiektywnych kryteriach, takich jak czas trwania postępowania czy zachowanie obu stron.

Należy przy tym podkreślić, że wyrok w przedmiotowej sprawie nie oznacza, że sąd orzekający w sprawie powinien automatycznie uwzględnić przedawnione roszczenie przysługujące bankowi względem konsumenta. Trybunał wskazał, że sąd rozpoznający sprawę oprócz zbadania spełnienia przesłanek zasady słuszności określonych w art. 117¹ kodeksu cywilnego, powinien również zapewnić, aby korzystanie przez konsumenta z praw przyznanych mu dyrektywą 93/13 nie stało się nadmiernie utrudnione lub praktycznie niemożliwe. W tym kontekście TSUE zwrócił szczególną uwagę na postępowania w których banki dochodzą od konsumentów przedawnionych roszczeń, a konsumenci są zmuszeni ponieść nadmierne koszty związane z obsługą postępowania sądowego.